Yüksek Mahkemeler

YÜKSEK MAHKEMELER


1.ANAYASA MAHKEMESİ:

Cumhurbaşkanı tarafından atanan 11 asıl, 4 yedek üyeden oluşur.

Görevleri: Kanunların ,kanun hükmünde kararna_ melerin ve meclis iç tüzüğünün şekil ve esas bakımından anayasaya uygunluğunu denetler.

Siyasi partileri yargılar.

2.DEVLET GÜVENLİK MAHKEMESİ:

Asker ve sicil hakimlerinden oluşur. Devletin ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğünü bozmaya yönelik suçlara bakmakla görevlidir.Kararları Yargıtay temyize götürülebilir.

3.DANIŞTAY

Hükümetin yüksek bir danışma organı, aynı zamanda bir yüksek mahkemedir.

Danıştay üyelerinin ¾ ü hâkimler ve savcılar yüksek kurulu, ¼ ü de cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Danış_ tayda iki idari, on yargı olmak üzere on iki daire vardır.

Görevleri:

1. Başbakan ve bakanlar kurulunca gönderilen kanun tasarıları hakkında görüş bildirmek,

2. Tüzük tasarılarını incelemek,

3. İdari uyuşmazlıkları çözümlemek,

4. Üniversiteler arası kurul kararlarına,

5. İptal ve tam yargı kararlarına ilk derece mahkeme olarak bakar.
4.YARGITAY


Üyeleri, hâkimler ve savcılar kurulunca seçilir.

Yargıtay, adliye mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir mahkemeye bırakmadığı kararların SON İNCELEME (TEMYİZ) yeridir.

İlk derece mahkemeleri Yargıtay’ın kararına uymak zorundadırlar.

Kanunda gösterilen bazı davalara Yargıtay, ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.

Ceza ve hukuk olmak üzere iki bölümü vardır. Her bölüm bir başkan ve dört üyeden oluşur.

5.ASKERİ YARGITAY

Askeri mahkemelerce verilen karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Ayrıca sıkıyönetim mahkeme_ lerince verilen kararların temyiz incelemesini de yapar.

Üyelerini cumhurbaşkanı seçer.

6.ASKERİ YÜKSEK İDARE MAHKEMESİ

Askeri ve sivil üyeleri vardır.

Her boş üyelik için gösterilen üç aday arasından bir aday üye olarak cumhurbaşkanınca seçilir.

Mahkeme hem iptal hem de yargı davalarında bakar.

Askeri kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin yönetim ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların yargı denetimi mahkemesidir.

7.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ

Adli, idari ve askeri yargı yerleri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını çözer.

Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi yargılarından oluşan karma bir kuruluştur.

Hüküm uyuşmazlığına konu olan kararlara ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.


***Kaynağı belli olmayan bir yerden kopyalanmıştır.

TBMM'nin Oluşumu - Seçimler

TBMM'nin Seçimlerinin Yenilenmesi

1)TBMM'nin görev süresini doldurması.
2)TBMM'nin erken seçim kararı alması.
!!!TBMM istediği zaman erken seçim kararı alır.
3)Cumhurbaşkanı TBMM seçimleri yenileyebilir.
!!!Cumhurbaşkanı seçimleri yenileme kararı alırken meclis başkanından görüş alır.
!!Yeni meclis seçilene kadar eski meclis görevine devam eder.
- Başbakanın istifası üzerine yeni bir hükümetin kurulamaması durumunda.
-Düşürülen bir hükümetin yerine 45 gün içinde yeni bir devletin kurulması.
-Kurulan hükümetin meclisten güvenoyu alamaması.

TÜRKİYE DE SEÇİMLERDE UYGULANAN İLKELER

1) Tek Dereceli Seçim: Halkın milletvekillerini doğrudan seçmesidir. 1946dan beri uygulanıyor.
2)Genel Oy: Dil,din,ırk,mezhep,cinsiyet,gelir,öğrenim durumu gözetmeksizin bütün vatandaşlar seçimlerde oy kullanmalıdır.
3)Eşit Oy: Herkesin oyu 1 oya eşittir.
4)Gizli Oy: Seçmenlerin oylarını saklı kullanmasıdır. 1950den ebri kullanılmaktadır.
5)Açık Sayım veDöküm: Oyların kamu huzurunda sayılmasıdır. 1950den beri
6)Serbest Seçim: Seçimlerin hiçbir baskı altında olmaksızın özgür bir ortamda yapılması.

GENEL SEÇİMLER

- Genel seçimler 4 yılda bir yapılır. Sadece milletvekilleri seçilir.

- % 10luk ülke barajı uygulanır.(Dhant Sistemi- 1982 anayasası ile belirlenmiştir.)

- Listeli usül uygulaması vardır.

- Türkiye de bir ilin kaç milletvekili çıkaracağına Yüksek Seçim Kurulu karar verir.

- 85 adet seçim bölgesi vardır. 550 adet milletvekili seçeriz. (1995 yılından beri uygulanmakta)

- Genel seçimlerden önce Adalet, Ulaştırma ve İç İşleri Bakanları görevlerinden çekilirler. Yerlerine tarafsız kimseler atanır.

- Seçim kanunlarında yapılan değişiklikler 1 yıl içinde  herhangi bir seçim varsa o sçeimde uygulanmaz.

- Genel seçimler ve yerel seçimler arasında 1 yıldan az süre var ise; iki seçim birleştirilir.

MİLLETVEKİLİ SEÇİLME YETERLİLİĞİ

1- T.C. vatandaşı olmak.

2- En az 25 yaşını doldurmuş olmak.

3- En az ilkokul mezunu olmak. (İlköğretim doğru cevap değildir)

4- Yükümlü olduğu askerlik görevini yapmış olmak yada muaf olmak.

5- Kısıtlı olmamak.

6- Yüz kızartıcı suç işlememiş olmak.

7- Taksirli suçlar hariç toplam 1 yılı aşan hapis cezası almamış olmak.

8- Kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.

NOT: Milletvekilliğine aday olan kamu çalışanalrı görevlerinden çekilmek zorundadır. Fakat kamu işçilerinin böyle bir mecburiyeti yoktur.

Görevine Geri Dönemeyecek Olan Kişiler:

- Yüksek Yargı Organlarının Üyeleri

- Emniyet Mensupları

- T.S.K mensupları

- Hakimler ve Savcılar

Milletvekilliğinin Düşmesi

Kendiliğinden Düşmesi: TBMM kararı olmaksızın olan düşmelerdir.

1. Ölüm ve gaiplik
2. Milletvekilinin cumhurbaşkanı seçilmesi
3. Milletvekilinin kısıtlı hale gelmesi
4. Milletvekilinin kesin hüküm giymesi
5. Milletvekilinin partisinin kapatılmasına eylem ve söylemleriyle sebep olması.

Milletvekilliğinin TBMM Kararı İle Düşmesi

1. Milletvekilinin istifa etmesi
2. Milletvekilinin meclis çalışmalarına 1 ay içersinde 5 birleşim izinsiz yada mazeretsiz olarak katılmaması.
3. Milletvekilliğine bağdaşmayan bir görevi sürdürmekte ısrar etme

NOT: Milletvekilliği düşürülen ve dokunulmazlığı kaldırılan kişi bunun iptali için 7 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir.(Yalnız TBMM kararı ile düşürülmelerde geçerlidir) Mahkeme bunu 15 gün içinde karara bağlar.

YASAMA DOKUNULMAZLIĞI

Seçimlerden önce veya sonra bir suç işlediği idda edilen milletvekili TBMM kararı olmadıkça göz altına alınamaz, sorguya çekilemez,tutuklanamaz ve yargılanamaz.

Yasama dokunulmazlığı milletvekillerini hukuk davalarına karşı korumaz, işlediği fiillerde zaman aşımı söz konusu değildir.Dokunulmazlık mutlak değil, geçicidir. Eğer isterse TBMM tarafından dokunulmazlık kaldırılabilir.

2 durumda yasama dokunulmazlığı işlemez:

1- Ağır ceza gerektiren suç üstü hali

2- Soruşturulmasına seçimlerden önce başlanmış olması koşulu ile "devletin ülkesi ve milletiyle, bölünmez bütünlüğüne yönelik faaliyetler"

ARA SEÇİMLER

İki genel seçim arasında TBMM üyeliklerinde boşalma olması durumunda yapılan seçimlere denir. Ara seçimler yalnız boşalmaların  gerçekleştiği illerde veyalnız boşalan milletvekili sayısı kadar yapılır.

- İki genel seçim arasında yalnız 1 ara seçim yapılabilir.
- Genel seçimlerden 30 ay geçmedikçe ara seçim  yapılamaz.
- Genel seçimlere 1 yıl kala ara seçim yapılamaz.
-Meclis üye tamsayısının en az %5i kadar bir boşalma olursa ara seçim yapmak zorunludur. Bu durumda 30 ay şartı aranmaz ama 1 yıl şartı aranır.
-Bir ili yada bir seçim çevresini temsil eden hiç milletvekili kalmazsa ara seçim yapmak zorunludur. Bu durumda 30 ay ve 1 yıl şartı aranmaz.

YEREL SEÇİMLER

- 5 Yılda bir yapılır.

Yerel seçimlerde doğrudan halk tarafından seçilenler:
1) Belediye Başkanı
2) Belediye Meclis Üyeleri (Büyükşehir MEclis Üyeleri HARİÇ)
3) İl Genel meclisi
4) Muhtarlar
5) Köy ihtiyar heyeti

SEÇİMLERDE OY KULLANMAYACAKLAR
1- T.C vatandaşı olmayanlar (Çifte vatandaşlar oy kullanabilir)
2- 18 yaşından küçükler oy kullanamaz.
3- Kısıtlılar oy kullanamazlar.
4- Askeri öğrenciler oy kullanamaz.
5- Silah altında ki er ve erbaşlar.
6- Taksirli suçlardan hüküm giyenler hariç,ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler oy kullanamaz.
NOT: Tutuklular, göz altındakiler  ve sorgulanlar oy kullanır.

YÜKSEK SEÇİM KURULU - YSK

• 1961 Anayasası ile kurulmuştur.
• YSK üyelerini Yargıtay ve Danıştay seçer. Kendi üyeleri arasından seçilir. 7 asil+ 4 yedek= 11 üyeden oluşur.
• YSK,seçimlerin genel yönetimi, işleyişi ve düzeninden sorumludur.
• YSK, seçim sonuçlarına yapılan itirazları inceler ve karara bağlar.
• YSK, kararlarına yargı yolu kapalıdır.
• Seçimlerde illerin çıkaracağı milletvekili sayısını blirler.
• Bir kişinin seçimlerde milletvekili  yada başkan adayı olup olamayacağına YSK karar verir.

!!!YSK yüksek mahkeme değildir.

1982 Anayasası

* 1982 Anayasası  bir kurucu meclis tarafından hazırlanmıştır.
Kurucu Meclis: Devlet kuran yada anayasa hazırlayan meclise denir.

* 1982 Anayasası halk oyuna sunulmuştur. İlk halk oyuna sunulmuş anayasa 1961'dir.
* 1982 anayasası kazuistik ve sert bir anayasadır.
Kazuistik Anayasa: Uzun ve ayrıntılı hükümlerden oluşur.
Sert Anayasa: Maddeleri zor usullerle değiştirilebilen anayasadır.


1982 Anayasasında Değiştirilemeyecek Hükümler
Anayasamızın aşağıdaki ilk 3 maddesi değiştiremeyeceği gibi değiştirilmesi teklif dahi edilemez.(4. Maddede belirlenmiştir.)

1. Madde: Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.
2.Madde: T.C. Atatürk milliyetçiliğine bağlı, insan haklarına saygılı,laik,demokratik, sosyal bir hukuk devletidir.
3.Madde: T.C. vatanı ve milleti ile bölünmez bir bütündür. (Üniter Devlet: Tek ülke,tek devlet ve tek egemenlik) Başkenti Ankara, Dili Türkçedir. Milli marşı İstiklal Marşıdır. Bayrağı kırmızı üzerine ay-yıldızlı bayraktır.


Yasama İle İlgili İlkeler
         Yasama---> TBMM
1) Yasamanın Genelliği İlkesi: TBMM her konuda ve en ince detaya girerek inceleme yapılabilir.
2) Yasamanın Asliliği (İlkelliği): TBMM araya hiçbir kurum girmeden, doğrudan yasama yetkisini kullanır.
3) Yasamanın Devredilemezliği: TBMM yasama yetkisini hiçbir koşul ve durumda başka bir kuruma devredemez.
Tek istisnası, Kanun Hükmünde Kararnamelerdir.


1982 Anayasasında 2007 yılında yapılan değişiklikler:

- TBMM seçimleri 4 yılda bir yapılır.
-Cumhurbaşkanı halk tarafından seçilir.
-Cumhurbaşkanının görev süresi 5 yıl, 2 kez seçilebilir.
-TBMMnin yapacağı seçim ve tüm işlerde üye tamsayısının en az 1/3 ile toplanır. Karar yeter sayısı 1/4dünün 1 fazlasından (139) az olamaz.