TBMM'nin Oluşumu - Seçimler

TBMM'nin Seçimlerinin Yenilenmesi

1)TBMM'nin görev süresini doldurması.
2)TBMM'nin erken seçim kararı alması.
!!!TBMM istediği zaman erken seçim kararı alır.
3)Cumhurbaşkanı TBMM seçimleri yenileyebilir.
!!!Cumhurbaşkanı seçimleri yenileme kararı alırken meclis başkanından görüş alır.
!!Yeni meclis seçilene kadar eski meclis görevine devam eder.
- Başbakanın istifası üzerine yeni bir hükümetin kurulamaması durumunda.
-Düşürülen bir hükümetin yerine 45 gün içinde yeni bir devletin kurulması.
-Kurulan hükümetin meclisten güvenoyu alamaması.

TÜRKİYE DE SEÇİMLERDE UYGULANAN İLKELER

1) Tek Dereceli Seçim: Halkın milletvekillerini doğrudan seçmesidir. 1946dan beri uygulanıyor.
2)Genel Oy: Dil,din,ırk,mezhep,cinsiyet,gelir,öğrenim durumu gözetmeksizin bütün vatandaşlar seçimlerde oy kullanmalıdır.
3)Eşit Oy: Herkesin oyu 1 oya eşittir.
4)Gizli Oy: Seçmenlerin oylarını saklı kullanmasıdır. 1950den ebri kullanılmaktadır.
5)Açık Sayım veDöküm: Oyların kamu huzurunda sayılmasıdır. 1950den beri
6)Serbest Seçim: Seçimlerin hiçbir baskı altında olmaksızın özgür bir ortamda yapılması.

GENEL SEÇİMLER

- Genel seçimler 4 yılda bir yapılır. Sadece milletvekilleri seçilir.

- % 10luk ülke barajı uygulanır.(Dhant Sistemi- 1982 anayasası ile belirlenmiştir.)

- Listeli usül uygulaması vardır.

- Türkiye de bir ilin kaç milletvekili çıkaracağına Yüksek Seçim Kurulu karar verir.

- 85 adet seçim bölgesi vardır. 550 adet milletvekili seçeriz. (1995 yılından beri uygulanmakta)

- Genel seçimlerden önce Adalet, Ulaştırma ve İç İşleri Bakanları görevlerinden çekilirler. Yerlerine tarafsız kimseler atanır.

- Seçim kanunlarında yapılan değişiklikler 1 yıl içinde  herhangi bir seçim varsa o sçeimde uygulanmaz.

- Genel seçimler ve yerel seçimler arasında 1 yıldan az süre var ise; iki seçim birleştirilir.

MİLLETVEKİLİ SEÇİLME YETERLİLİĞİ

1- T.C. vatandaşı olmak.

2- En az 25 yaşını doldurmuş olmak.

3- En az ilkokul mezunu olmak. (İlköğretim doğru cevap değildir)

4- Yükümlü olduğu askerlik görevini yapmış olmak yada muaf olmak.

5- Kısıtlı olmamak.

6- Yüz kızartıcı suç işlememiş olmak.

7- Taksirli suçlar hariç toplam 1 yılı aşan hapis cezası almamış olmak.

8- Kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.

NOT: Milletvekilliğine aday olan kamu çalışanalrı görevlerinden çekilmek zorundadır. Fakat kamu işçilerinin böyle bir mecburiyeti yoktur.

Görevine Geri Dönemeyecek Olan Kişiler:

- Yüksek Yargı Organlarının Üyeleri

- Emniyet Mensupları

- T.S.K mensupları

- Hakimler ve Savcılar

Milletvekilliğinin Düşmesi

Kendiliğinden Düşmesi: TBMM kararı olmaksızın olan düşmelerdir.

1. Ölüm ve gaiplik
2. Milletvekilinin cumhurbaşkanı seçilmesi
3. Milletvekilinin kısıtlı hale gelmesi
4. Milletvekilinin kesin hüküm giymesi
5. Milletvekilinin partisinin kapatılmasına eylem ve söylemleriyle sebep olması.

Milletvekilliğinin TBMM Kararı İle Düşmesi

1. Milletvekilinin istifa etmesi
2. Milletvekilinin meclis çalışmalarına 1 ay içersinde 5 birleşim izinsiz yada mazeretsiz olarak katılmaması.
3. Milletvekilliğine bağdaşmayan bir görevi sürdürmekte ısrar etme

NOT: Milletvekilliği düşürülen ve dokunulmazlığı kaldırılan kişi bunun iptali için 7 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir.(Yalnız TBMM kararı ile düşürülmelerde geçerlidir) Mahkeme bunu 15 gün içinde karara bağlar.

YASAMA DOKUNULMAZLIĞI

Seçimlerden önce veya sonra bir suç işlediği idda edilen milletvekili TBMM kararı olmadıkça göz altına alınamaz, sorguya çekilemez,tutuklanamaz ve yargılanamaz.

Yasama dokunulmazlığı milletvekillerini hukuk davalarına karşı korumaz, işlediği fiillerde zaman aşımı söz konusu değildir.Dokunulmazlık mutlak değil, geçicidir. Eğer isterse TBMM tarafından dokunulmazlık kaldırılabilir.

2 durumda yasama dokunulmazlığı işlemez:

1- Ağır ceza gerektiren suç üstü hali

2- Soruşturulmasına seçimlerden önce başlanmış olması koşulu ile "devletin ülkesi ve milletiyle, bölünmez bütünlüğüne yönelik faaliyetler"

ARA SEÇİMLER

İki genel seçim arasında TBMM üyeliklerinde boşalma olması durumunda yapılan seçimlere denir. Ara seçimler yalnız boşalmaların  gerçekleştiği illerde veyalnız boşalan milletvekili sayısı kadar yapılır.

- İki genel seçim arasında yalnız 1 ara seçim yapılabilir.
- Genel seçimlerden 30 ay geçmedikçe ara seçim  yapılamaz.
- Genel seçimlere 1 yıl kala ara seçim yapılamaz.
-Meclis üye tamsayısının en az %5i kadar bir boşalma olursa ara seçim yapmak zorunludur. Bu durumda 30 ay şartı aranmaz ama 1 yıl şartı aranır.
-Bir ili yada bir seçim çevresini temsil eden hiç milletvekili kalmazsa ara seçim yapmak zorunludur. Bu durumda 30 ay ve 1 yıl şartı aranmaz.

YEREL SEÇİMLER

- 5 Yılda bir yapılır.

Yerel seçimlerde doğrudan halk tarafından seçilenler:
1) Belediye Başkanı
2) Belediye Meclis Üyeleri (Büyükşehir MEclis Üyeleri HARİÇ)
3) İl Genel meclisi
4) Muhtarlar
5) Köy ihtiyar heyeti

SEÇİMLERDE OY KULLANMAYACAKLAR
1- T.C vatandaşı olmayanlar (Çifte vatandaşlar oy kullanabilir)
2- 18 yaşından küçükler oy kullanamaz.
3- Kısıtlılar oy kullanamazlar.
4- Askeri öğrenciler oy kullanamaz.
5- Silah altında ki er ve erbaşlar.
6- Taksirli suçlardan hüküm giyenler hariç,ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler oy kullanamaz.
NOT: Tutuklular, göz altındakiler  ve sorgulanlar oy kullanır.

YÜKSEK SEÇİM KURULU - YSK

• 1961 Anayasası ile kurulmuştur.
• YSK üyelerini Yargıtay ve Danıştay seçer. Kendi üyeleri arasından seçilir. 7 asil+ 4 yedek= 11 üyeden oluşur.
• YSK,seçimlerin genel yönetimi, işleyişi ve düzeninden sorumludur.
• YSK, seçim sonuçlarına yapılan itirazları inceler ve karara bağlar.
• YSK, kararlarına yargı yolu kapalıdır.
• Seçimlerde illerin çıkaracağı milletvekili sayısını blirler.
• Bir kişinin seçimlerde milletvekili  yada başkan adayı olup olamayacağına YSK karar verir.

!!!YSK yüksek mahkeme değildir.

1982 Anayasası

* 1982 Anayasası  bir kurucu meclis tarafından hazırlanmıştır.
Kurucu Meclis: Devlet kuran yada anayasa hazırlayan meclise denir.

* 1982 Anayasası halk oyuna sunulmuştur. İlk halk oyuna sunulmuş anayasa 1961'dir.
* 1982 anayasası kazuistik ve sert bir anayasadır.
Kazuistik Anayasa: Uzun ve ayrıntılı hükümlerden oluşur.
Sert Anayasa: Maddeleri zor usullerle değiştirilebilen anayasadır.


1982 Anayasasında Değiştirilemeyecek Hükümler
Anayasamızın aşağıdaki ilk 3 maddesi değiştiremeyeceği gibi değiştirilmesi teklif dahi edilemez.(4. Maddede belirlenmiştir.)

1. Madde: Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.
2.Madde: T.C. Atatürk milliyetçiliğine bağlı, insan haklarına saygılı,laik,demokratik, sosyal bir hukuk devletidir.
3.Madde: T.C. vatanı ve milleti ile bölünmez bir bütündür. (Üniter Devlet: Tek ülke,tek devlet ve tek egemenlik) Başkenti Ankara, Dili Türkçedir. Milli marşı İstiklal Marşıdır. Bayrağı kırmızı üzerine ay-yıldızlı bayraktır.


Yasama İle İlgili İlkeler
         Yasama---> TBMM
1) Yasamanın Genelliği İlkesi: TBMM her konuda ve en ince detaya girerek inceleme yapılabilir.
2) Yasamanın Asliliği (İlkelliği): TBMM araya hiçbir kurum girmeden, doğrudan yasama yetkisini kullanır.
3) Yasamanın Devredilemezliği: TBMM yasama yetkisini hiçbir koşul ve durumda başka bir kuruma devredemez.
Tek istisnası, Kanun Hükmünde Kararnamelerdir.


1982 Anayasasında 2007 yılında yapılan değişiklikler:

- TBMM seçimleri 4 yılda bir yapılır.
-Cumhurbaşkanı halk tarafından seçilir.
-Cumhurbaşkanının görev süresi 5 yıl, 2 kez seçilebilir.
-TBMMnin yapacağı seçim ve tüm işlerde üye tamsayısının en az 1/3 ile toplanır. Karar yeter sayısı 1/4dünün 1 fazlasından (139) az olamaz.

Yazım Kuralları

Şey Sözcüğünün Yazımı: İstisnasız daima ayrı yazılır.

Her şey senin için.
Bir şey söyle.

Her Sözcüğünün Yazımı: Sadece herhangi ve herhalde sözcükleri bitişik, diğerleri ayrı yazılır.

Her an, her yerde, her gün, her şey

Bugün Sözcüğünün Yazımı: İçinde bulunan günü anlatıyorsa bitişik, bir tarihi işaret ediyorsa ayrı yazılır.

Bugün hava sıcaktı.

O bu günü  asla unutmaz.

Bir takım Szöcüğünün Yazımı: Bazı anlamına geliyorsa bitişik, değilse ayrı yazılır.

Birtakım sorunlarım var.
Bir takım elbisede bana al.

De'nin Yazımı:
Hal Eki Olan de: Çıkarıldığından anlam bozuluyorsa bitişik yazılır.
Evde un kalmamış.
Bağlaç Olan de: Çıkarıldığında anlam bozulmuyorsa ayrı yazılır.
Ben de seni özledim.

Ki'nin Yazımı:

İlgi Zamiri Olan ki: Bitişik yazılır, çoğul eki alabilir. -ınki, -inki şeklinde yazılır.
Seninki yine derse girmedi.
Sıfat Zamiri Olan ki: Bitişik yazılır. İsimden önce gelir.-deki, -daki şeklinde yazılır. Hangi sorusuna cevap verir.
Karşıdaki dükkan satılmış.
Bağlaç Olan ki: Ayrı yazılır, açıklama amacı taşır.
Konya ki başkent olmuş şehir.
Not: Bazı bağlaç olan kiler bitişik yazılır. Sanki,meğerki,oysaki,çünki,belki,....

Kısaltmaların Yazımı

*Sözcüklerin başharflerinin alınmasıyla yapılan kısaltmalardır.
*Daima büyük harfle yazılır.
*Kısaltmanın sonuna gelen ek, kısa okunuşa uygundur.
*Küçük harflerle kısaltma yapılmışsa uzun okunuşa uygun ek gelir.

TDK'nin
SSK'nin
14.yy da
14. YY de

Satır Sonlarına Sığmayan Cümleler

*Asla satır sonunda yada altında tek harf bırakılmaz.
*Bileşik sözcükler ulamadan yada heceden ayrılır.
*Özel isimler sadece kesme ile ayrılır.

Duygu ve Düşünce Cümleleri

1)Hayıflanmak: Keşke dediğimiz herşeyi kapsayan cümlelerdir.

Keşke okula gitseydim.

2)Yadsımak: İnkar etmek.

Bunu ben mi söylemişim?

3)Yadırgamak: Alışamamak.

Bu kentte parasızlığada alıştık.

4)Kanıksamak: Aşırı alışmak.

İşimi kanıksamaya başladım.

5)Salık verme: Öğüt verme.

Eline,diline,beline sahip ol.

6)Yakınma: DErt yanmak.

Buraya kadar gelmişte bize uğramamış.

7)Varsayım Cümleleri: say ki, varsayalım ki, tut ki, farzeet ki, düşündüm ki... şeklinde oluşan cümlelerdir.

Farzet ki sana aşığım.

8)Aşamalı durum: Değişerek görünüm kazanmadır. Gittikçe,giderek,arttıkça gibi sözcüklerle yapılır.

Ayşe'nin pamuk elleri tarlada çalışmaktan nasır tuttu.

Anlatım Nitelikleri

1) Öznellik: Kanıtlanamayan kişiden kişiye değişen anlamdır.

Konya güzel bir şehirdir.

2)Nesnellik: Kanıtlanması kişiden kişiye değişmeyen anlamdır.

Deniz suyu tuzludur.

3)Doğrudan Anlatım: Sözün hiç değiştirilmeden aynen aktarılması. Doğrudan anlatımda cümlenin donunda "dedi" kelimesi geçer.

4)Dolaylı Anlatım: Sözün yorumlanarak aktarılması. Cümlenin sonunda söyledi,ifade etti,belirtti,vurguladı gibi kelimeler geçer.

5)Açıklık: Cümlenin tek bir anlama gelmesi.

Onun çocuklarını gördüm.

6)Duruluk: Gereksiz sözcük kullanılmaması.

Sana gizli bir sır vereyim. Cümlede ki gizli kelimesi gereksizdir. cümlenin doğru yazımı "Sana bir sır vereyim"  olacaktır.

7)Yalınlık: Sanatlı söyleyişten,,mecazlardan ve süsten uzaktır. Yalın olmayan cümlelerde cümle anlamına katkısı olmayan sıfatlar vardır.

İçinde binlerce canlının bulunduğu deniz bazen yeşil, bazen mavi.
                    Sıfat

Yalın hali: Deniz bazen yeşil, bazen mavi.

8)Tanımlama:  Bu nedir? kimdir? sorusuna devap verir.

Öğretmen herşeyi bilendir.

9)Üslup: Yazarın dil ve anlatım özelliğidir.

Köy yaşamını köylülerin diliyle aktarıyor, yazar.

10)Özgünlük: Farklılık ve başkasında olmayan tarzdır.

11)Karşılaştırma: Çok, fazla, en, kadar, daha gibi sözcüklerle yapılır.

Cümlede Anlam

1) Olumsuz İfadeyi Olumlu Yapma

Yarına yaslanamayan sanatçı ölümsüzleşir. Olumlusu: Yarına yaslanabilen sanatçı ölümsüzleşir.

2) Mecaz Anlamlı İfadeleri Yorumlama

Şiire yaşlı bir şair gibi başlamalı ve şiiri genç bir şair gibi sürdürmelidir.

Yaşlı bir şair: tecübeyi ifade eder. genç bir şair derkende dinanizmi ifade eder.

Yorumlanmış hali: Şiir tecrübe ve dinanizm ister.

II.Meşrutiyet Dönemi - 1908

Denge politikası gereği Osmanlı Almanya'ya yaklaştı. İngiltere buna tepki gösterdi. Osmanlı-Alman yakınlaşmasına karşın rusya ile Reval Sözleşmesini imzaladı. II. Abdülhamit'in yönetime tek başına egemen olması İttihat ve Teraki Partisinin kurulmasına neden oldu. İttihat ve Teraki Partisi ilk siyasi partidir.
İttihat ve Teraki Partisi, devletin karşılaştığı sorunların Meşrutiyetle çözüme kavuşacağına inandılar. Bu yüzden ENver Paşa ve arkadaşları 1907de yapılan Reval Görüşmelerinden sonra Makedonya da meşrutiyetin kurulması için isyan etti. Bunun üzerine II. Abdülhamit anayasayı yeniden yürürlüğe koymuştur. Böylece II.Meşrutiyet tekrar ilan edilmiştir.

II. Meşrutiyetin İlan İle; İlk kez çok partili hayata geçilmiştir.
* Ahrar Fırkası : İlk muhalefet partidir.

Reval Görüşmelerinde (İngiltere-Rusya) Osmanlıyı paylaşmak istemesii İttihat ve Teraki Cemiyetinin baskıları II. Meşrutiyetin ilan nedenleridir.

II.Meşrutiyetin ilanından sonra 3 toprak kaybı yaşanmıştır.
1)  Bulgaristan bağımsızlığını ilan etti.
2) Avusturya-Macaristan - Bosna Herseği ülkesine kattı. (İsyan Etmişlerdir)
3) Yunanistan'da Girit adasını topraklarına katmıştır.(İsyan Etmişlerdir)

Meşrutiyeti yıkıp, monarşiye dönmek isteyen  II.Abdülhamit Avcu taburunu kendine çekerek isyan çıkarmıştır. İsyanın adı 31 Mart Vakası olarak geçer. Bu isyan Türk tarihinde rejime yönelik ilk ayaklanmadır. İsyanı Hareket ordusu bastırmıştır.İsyanın bastırılma nedeni; meşrutiyeti,demokratik rejimi ve yenilikleri korumaktır.
31 Mart Vakasından sonra II.Abdülhamit tahtan indirilmiştir. Yerine V.Mehmet Reşat geçmiştir. Daha sonra anayasa da (Kanuni Esasi) bazı değişiklikler yapılmıştır. Yapılan en önemli değişiklik; hükümdarın yetkilerinin kısıtlanması ve kanun üstünlüğü ilkesinin pekiştirilmesidir.